พลังสืบทอดพันธุ์ของคนรุ่นใหม่ถดถอยลง

Print
PDF
ปราโมทย์ ประสาทกุล  This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it

ไชโย...ผมเป็น "ปู่" แล้ว

ลูกชายเป็นผู้ทำให้ผมได้สถานภาพนี้ด้วยการมีลูกชายคนแรกเมื่อต้นเดือนตุลาคมที่ผ่านมา ผมอายุ 67 ปีเมื่อมีหลานคนแรก ออกจะมากไปสักหน่อยเมื่อเปรียบเทียบกับพ่อผมที่เป็นปู่เมื่ออายุเพียง 56 ปี

PopDev-Vol36-No3-Img05-01

นอกจากพ่อของผมจะมีหลานคนแรกเร็วกว่าผมหลายปีแล้ว พ่อยังมีหลานจำนวนมากกว่าผมหลายคน พ่อผมเป็นปู่เป็นตาของหลาน 10 คน แต่จนบัดนี้ ผมมีหลานเพียงคนเดียว คนรุ่นหลานของพ่อผลิตเหลนให้ทวดเพียงแค่ 2 คน เพราะหลานๆ ซึ่งแม้จะเป็นผู้ใหญ่ถึงวัยเจริญพันธุ์กันหมดทุกคนแล้ว แต่ก็แต่งงานมีครอบครัวไปเพียง 3 คน หลานทั้งหมดคงจะให้เหลนแก่พ่อแม่ของผมไม่เกินจำนวนสองคนนี้ไปมากนัก

Read more...

จะเกิด จะตายกันอย่างไรดี?

Print
PDF

ปราโมทย์ ประสาทกุล This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it

งานอาชีพที่ผมทำอยู่ทุกวันนี้นับว่าเกี่ยวข้องกับสัจธรรมโดยตรง มนุษย์ทุกคนย่อมหนีการเกิด แก่ เจ็บ ตาย ไม่พ้น การทำงานของผมก็หนีไม่พ้นเรื่อง เกิด แก่ เจ็บ ตาย เช่นกัน ผมสนใจเรื่องการเกิดในประเทศไทยว่าแต่ละปีจะมีมากน้อยเท่าไร ผู้หญิงไทยจะมีลูกกันสักกี่คน แล้วทำไมผู้หญิงไทยสมัยนี้มีลูกกันน้อยลง ผมติดตามการสูงวัยของประชากร สังคมไทยกำลังมีอายุสูงขึ้นเรื่อยๆ คนแก่มีจำนวนมากขึ้นเรื่อยๆ เรากำลังจะเป็น "สังคมสูงอายุ" อย่างสมบูรณ์แล้ว ผมสนใจเรื่องการเปลี่ยนรูปแบบการเจ็บป่วยของคนไทย จากสาเหตุการตายส่วนใหญ่ที่เคยเป็นโรคติดเชื้อ กลายเป็นการเป็นโรคที่เกิดจากพฤติกรรมของมนุษย์เอง เมื่อมีคนแก่มากก็มีคนตายมาก จำนวนคนตายแต่ละปีเพิ่มขึ้นจนจะไล่ทันจำนวนคนเกิดอยู่แล้ว ผมสนใจศึกษาอัตราตายในช่วงวัยต่างๆ ของคนไทย และพยายามคาดประมาณอายุเฉลี่ยของประชากรไทยตั้งแต่เกิดไปจนกระทั่งตาย

เมื่อนึกถึงสัจธรรมของชีวิต ก็เกิดคำถามให้ตัวเองตอบว่า "คนไทยเราจะเกิด จะตายกันอย่างไรจึงจะดี?"

เด็กเกิดน้อยลงๆ

Read more...

ดินแดนอาทิตย์อุทัยที่สวยงาม

Print
PDF
ปราโมทย์ ประสาทกุล
This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it

 

10 เมษายน 2558

บนเครื่องบินจากซับโปโร ฮอกไกโด สู่สนามบินสุวรรณภูมิ ประเทศไทย

เวลาบินประมาณ 6 ชั่วโมง นานขนาดนี้ สำหรับผมไม่มีอะไรดีกว่าเขียนและอ่านหนังสือ เริ่มที่เขียนก่อน วันนี้

ผมอยากเขียนคุยเรื่องญี่ปุ่น แผ่นดินที่ผมเพิ่งบินจากมาสดๆ ร้อนๆ เมื่อครู่นี้เอง

ผมออกเดินทางจากประเทศไทยมาฮอกไกโดเมื่อคืนวันที่ 5 เมษายน ถึงสนามบินซับโปโรตอนเช้าของวันรุ่งขึ้น

จะว่าไปก็เหมือนว่าผมได้ตามกระแสคนไทยเที่ยวญี่ปุ่นในช่วงปลายเดือนมีนาคมต่อต้นเดือนเมษายน ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่ดอกซากุระบานสะพรั่ง กระแสนี้นับว่าแรงมาก ตามข่าว มีคนไทยแห่ไปเที่ยวญี่ปุ่นเพื่อดูดอกซากุระมากถึงสี่ห้าแสนคน

รัฐบาลญี่ปุ่นแก้ปัญหาเศรษฐกิจตกต่ำด้วยการเปิดประเทศเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยว อนุญาตให้คนเข้าไปท่องเที่ยวในญี่ปุ่นได้โดยไม่ต้องขอวีซ่า แต่ก่อน การจะขอวีซ่าเข้าประเทศญี่ปุ่นไม่ง่าย ต้องแสดงสถานะทางการเงินเพื่อเป็นหลักประกันในการคัดเลือกนักท่องเที่ยวและป้องกันการหลบหนีเข้าเมือง เข้าประเทศญี่ปุ่นได้ง่ายอย่างนี้ คนไทยก็เปรมสิครับ ยิ่งค่าเครื่องบินด้วยสายการบินต้นทุนต่ำราคาถูกมาก บริษัททัวร์ก็รับนักท่องเที่ยวไทยกันไม่หวาดไม่ไหวสิครับ

ปีนี้ ซากุระบานเร็ว

Read more...

เกิดน้อย แก่มาก แออัด ต่างภาษา คือประชากรวันนี้

Print
PDF
ปราโมทย์ ประสาทกุล

This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it

ดูเหมือนว่าในระยะเวลา 6-7 ปีที่ผ่านมานี้ ผมจะเขียนแต่เรื่องผู้สูงอายุ ในคอลัมน์ "นานาสาระประชากร" ของ "ประชากรและการพัฒนา" ชื่อคอลัมน์นานาสาระประชากรที่ตั้งไว้แต่แรกนั้นเป็นความตั้งใจของพวกเรา (คณะทำงานจัดทำจดหมายข่าวประชากรและการพัฒนา) ขณะนั้นที่ต้องการให้ผมเขียนประเด็นทางประชากรที่หลากหลาย มีสาระต่างๆนานา แต่ทำไปทำมา ตั้งแต่ผมได้ถูกเรียกว่าเป็นผู้สูงอายุก็เพลินอยู่กับการเขียนเรื่องที่เกี่ยวข้องโดยตรงกับชีวิตของตนเอง คือเรื่องเกี่ยวกับชีวิตและประสบการณ์ของตัวเองที่มีอายุสูงขึ้นๆ และประชากรที่สูงวัยขึ้นอย่างรวดเร็วในประเทศต่างๆ โดยเฉพาะในประเทศไทยที่กำลังจะกลายเป็นสังคมสูงวัยอย่างสมบูรณ์ในอีกไม่กี่ปีข้างหน้า อย่างนี้...ผมควรขอเปลี่ยนชื่อคอลัมน์เสียเลยจะดีไหม บอกกันให้ตรงๆ ไปเลยว่าคอลัมน์นี้ เราจะพูดกันถึงเฉพาะเรื่องผู้สูงวัย

แต่ถ้าจะเปลี่ยนชื่อคอลัมน์ก็น่าเสียดายนะครับ เรื่องประชากรมีประเด็นที่น่าสนใจอีกมากมาย เรียกว่าประชากรมีนานาสาระจริงๆ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องเกิด ตาย ย้ายถิ่น (ทั้งภายในและนอกประเทศ) การเปลี่ยนแปลงประชากร การกระจายตัวของประชากร การขยายเขตเมือง คุณภาพของประชากร สุขภาพอนามัย และแน่นอนเรื่องการสูงวัยของประชากร ผมคิดว่าจะไม่เปลี่ยนชื่อคอลัมน์ ชื่อนั้นสำคัญไฉน ผู้อ่านบางท่านอาจจะบอกว่าอยากเขียนอะไรก็เขียนไปเถอะ เขาอ่านเรื่อง ไม่ได้ดูที่ชื่อคอลัมน์ แต่วันนี้ ผมอยากจะเขียนเรื่องนานาสาระประชากรสักครั้ง

สาระประชากรในบ้านเรามีอยู่มากมาย น่าจะเอามาเขียนเล่าสู่กันฟังได้อีกนาน แต่ประเด็นที่ผมเห็นว่าสำคัญที่เกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลงของสังคมไทยอย่างมาก คือเดี๋ยวนี้ประเทศไทยของเรามีเด็กเกิดน้อยลง คนแก่มากขึ้น ผู้คนอยู่กันอย่างแออัดในเมืองมากขึ้น แล้วก็มีคนต่างภาษาเข้ามาอยู่ในบ้านเรามากขึ้น

เด็กเกิดน้อยลง

Read more...

ย้อนรอยพฤติกรรมความคิดของผู้สูงวัย

Print
PDF

ปราโมทย์ ประสาทกุล
This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it

เสาร์หนึ่ง กลางเดือนสิงหาคม 2558 เพื่อนร่วมรุ่นที่เข้ามหาวิทยาลัยพร้อมกันในปี 2509 นัดไปรับประทานอาหารฉลองวันเกิดให้เพื่อน 2-3 คน ที่เกิดในเดือนนี้ 4-5 ปีที่ผ่านมานี้ พวกเรามักนัดชุมนุมกันตอนกลางวัน เพราะไม่สะดวกที่จะกลับบ้านตอนกลางคืน คนที่เข้ามหาวิทยาลัยตั้งแต่เมื่อ 49 ปีมาแล้ว ย่อมสบายใจกว่าที่จะเดินทางกลับบ้านในขณะพระอาทิตย์ยังไม่ตกดินเพื่อนๆ ไปร่วมงานกันราว 30 คน พวกเราจองห้องเฉพาะ เพื่อความเป็นส่วนตัว แม้จะจบมหาวิทยาลัยมานานกว่าสี่ทศวรรษมาแล้ว ก็ใช่ว่าพวกเราจะสงบเสงี่ยม การรวมกลุ่มกันในห้องแยกต่างหากจะทำให้พวกเราสนุกสนานเฮฮากันได้โดยไม่รบกวนใคร คนอายุมากๆ แต่เมื่อเข้ากลุ่มเข้าพวกรุ่นราวคราวเดียวกัน อายุก็ไม่สามารถปิดปากพวกเรา ไม่ให้ส่งเสียงจ้อกแจ้กจอแจเหมือนนกกระจอกเข้ารังได้

เพลงพาเราย้อนอดีต

Read more...